Hoe bepaal je welke PBM je nodig hebt? De RI&E uitgelegd
Werk je met machines, gereedschap, zware materialen of andere risicovolle werkzaamheden? Dan krijg je vaak te maken met persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM), zoals werkschoenen, werkhandschoenen, een veiligheidsbril of gehoorbescherming.
Maar hoe bepaal je eigenlijk welke PBM nodig zijn? Dat gebeurt op basis van de RI&E: de risico-inventarisatie en -evaluatie. Zo’n RI&E is een wettelijk verplicht document: daarin geeft je werkgever aan welke risico’s er op de werkvloer spelen en welke maatregelen daarbij nodig zijn.
In dit artikel leggen we eenvoudig uit wat een RI&E is, waarom deze verplicht is en wat dit betekent voor de werkkleding en PBM die je draagt of inkoopt.
In het kort
RI&E staat voor risico-inventarisatie en -evaluatie.
In een RI&E worden de risico's op de werkvloer in kaart gebracht.
De Arbowet verplicht werkgevers met personeel om een RI&E op te stellen.
De RI&E vormt de basis voor het kiezen van werkschoenen, werkkleding en PBM.
Ook als zelfstandige of doe-het-zelver kun je dezelfde werkwijze gebruiken om veilig te werken.
Wat is een RI&E
Een RI&E is een overzicht van alle risico's die medewerkers tijdens hun werk kunnen tegenkomen.
Denk bijvoorbeeld aan:
Vallende voorwerpen
Scherpe materialen
Stof en schadelijke deeltjes
Lawaai van machines
Werken op hoogte
Contact met chemische stoffen
Naast het overzicht van risico's bevat een RI&E ook een plan van aanpak. Hierin staat welke maatregelen worden genomen om deze risico's te beperken en wie daarvoor verantwoordelijk is.
Kort gezegd: de RI&E helpt werkgevers om een veilige werkplek te creëren.
Is een RI&E verplicht?
Volgens de Arbowet moet iedere werkgever met personeel beschikken over een actuele RI&E.
Onder personeel vallen onder andere:
Vaste medewerkers
Tijdelijke krachten
Uitzendkrachten
Stagiairs
Vrijwilligers
Een onderneming zonder personeel heeft in veel gevallen geen wettelijke RI&E-verplichting.
Wat heeft een RI&E met PBM te maken?
De RI&E brengt de risico's op een werkplek in kaart. Op basis daarvan wordt bepaald welke persoonlijke beschermingsmiddelen nodig zijn. Werk je bijvoorbeeld op een bouwplaats, in een magazijn of met machines? Dan horen daar andere beschermingsmiddelen bij. De RI&E vormt daarom de basis voor de keuze van onder andere werkschoenen, werkhandschoenen, veiligheidsbrillen en gehoorbescherming.
Wil je meer weten over de verschillende soorten persoonlijke beschermingsmiddelen? Lees dan ook onze blog over PBM.
Welke PBM heb je nodig?
Welke PBM nodig zijn, hangt af van de werkzaamheden en de risico's die daarbij horen. Bij sommige werkzaamheden zijn veiligheidsschoenen voldoende, terwijl bij andere klussen ook werkhandschoenen, een veiligheidsbril, gehoorbescherming of een stofmasker nodig zijn.
De RI&E helpt werkgevers om hierin de juiste keuzes te maken. Ben je zelfstandig of doe-het-zelver? Kijk dan zelf naar de risico's van de klus en kies daar passende bescherming bij.
Wat betekent dit voor werknemers?
Als werknemer hoef je meestal niet zelf te bepalen welke PBM nodig zijn.
Je werkgever gebruikt de RI&E om vast te stellen welke risico's aanwezig zijn en welke bescherming daarbij hoort. Vervolgens moet de werkgever ervoor zorgen dat deze beschermingsmiddelen beschikbaar zijn.
Twijfel je of je de juiste PBM gebruikt? Bespreek dit dan met je leidinggevende of preventiemedewerker.
Wat betekent dit voor werkgevers?
Ben je verantwoordelijk voor de inkoop van werkkleding en PBM? Dan is de RI&E het uitgangspunt.
Door eerst naar de risico's te kijken, voorkom je dat je beschermingsmiddelen aanschaft die niet passen bij de werkzaamheden.
Op basis van de RI&E kun je bijvoorbeeld bepalen:
Welke veiligheidsklasse werkschoenen nodig is.
Welk type werkhandschoenen geschikt is.
Of gehoorbescherming verplicht is.
Wanneer veiligheidsbrillen noodzakelijk zijn.
Welke aanvullende PBM nodig zijn.
Zo zorg je ervoor dat medewerkers veilig kunnen werken én voldoe je aan de wettelijke verplichtingen.
Ook handig voor zelfstandigen en klussers
Heb je geen personeel of klus je thuis? Dan ben je niet verplicht om een RI&E op te stellen.
Toch kun je dezelfde gedachte gebruiken:
Kijk eerst naar de risico's van de klus en kies daarna de juiste bescherming.
Ga je zagen of slijpen? Denk aan een veiligheidsbril en gehoorbescherming.
Werk je met zware materialen? Dan zijn werkschoenen vaak verstandig.
Schuur je binnen? Dan kan een stofmasker een goede aanvulling zijn.
Veelgestelde vragen over RI&E en PBM
Wat betekent RI&E
RI&E staat voor risico-inventarisatie en -evaluatie. Het is een overzicht van de risico's op de werkvloer, aangevuld met een plan van aanpak.
Is een RI&E verplicht?
Ja. Werkgevers met personeel zijn volgens de Arbowet verplicht een RI&E op te stellen.
Wie bepaalt welke PBM nodig zijn?
De werkgever bepaalt dit op basis van de RI&E en de risico's die bij het werk horen.
Moet mijn werkgever PBM beschikbaar stellen?
Ja. Wanneer beschermingsmiddelen nodig zijn om veilig te kunnen werken, moet de werkgever hierin voorzien.
Heb ik als zelfstandige een RI&E nodig?
In de meeste gevallen niet. Wel is het verstandig om vooraf naar de risico's van je werkzaamheden te kijken en de juiste PBM te gebruiken.
Waar vind ik informatie over RI&E
Meer informatie vind je op de website van de Rijksoverheid en bij brancheorganisaties die ondersteuning bieden bij het opstellen van een RI&E.
